مخزن العرفان در تفسير قرآن

وَ لَقَدْ كَتَبْنا فِي الزَّبُورِ مِنْ بَعْدِ الذِّكْرِ در اينكه مقصود از (زبور) چيست چند قول از مفسرين نقل شده است:

بقولى آن كتاب داود (ع) است چنانچه در سوره نساء آيه 126 ميفرمايد وَ آتَيْنا داوُدَ زَبُوراً و نيز در سوره اسرى آيه 55. و بقولى مقصود قرآن است. و بقول ديگر زبور شامل تمام كتابهاى آسمانى يا كتابهايى است كه بعد از موسى عليه السّلام بر پيمبران فرود آمده.

و نيز در اينكه مقصود از ذكر چيست بعضى گفته‏اند تورات است زيرا كه در چند موضع تورات را ذكر ناميده مثل آنجا كه فرموده فَسْئَلُوا أَهْلَ الذِّكْرِ إِنْ كُنْتُمْ لا تَعْلَمُونَ و بقولى مقصود قرآن است چنانچه در جاهاى بسيارى قرآن را ذكر معرفى نموده و بنا بر اين معنى اخير بعديّت زبور بعديت رتبى است نه زمانى، و بقولى مقصود از ذكر لوح محفوظ است.

أَنَّ الْأَرْضَ يَرِثُها عِبادِيَ الصَّالِحُونَ

 

سخنان مفسرين در توجيه آيه

1- مقصود از (ارض) زمين بهشت است كه بندگان صالح خدا بميراث ميبرند و ميراث برندگان بهشت مؤمنين با تقوى و صالح ميباشند بدليل قوله تعالى كه در وصف مؤمنين فرموده أُولئِكَ هُمُ الْوارِثُونَ الَّذِينَ يَرِثُونَ الْفِرْدَوْسَ سوره المؤمنون آيه 11، و نيز مقول قول آنها است قوله تعالى الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي صَدَقَنا وَعْدَهُ وَ أَوْرَثَنَا الْأَرْضَ نَتَبَوَّأُ مِنَ الْجَنَّةِ حَيْثُ نَشاءُ سوره الزمر آيه 74.

2- مقصود از ارض زمين مقدّسه است كه امّت پيغمبر آن را بميراث ميبرند 3- ارض اسم جنس است و مقصود عامّه اهل ايمانند بدليل قوله تعالى وَ أَوْرَثْنَا الْقَوْمَ الَّذِينَ كانُوا يُسْتَضْعَفُونَ مَشارِقَ الْأَرْضِ وَ مَغارِبَهَا.

4- مقصود صلحاء امّت مرحومه‏اند كه امّت پيمبر آخر الزمان زمين را بفتح و غلبه از كفار ميگيرند، و از امام محمد باقر عليه السّلام روايت شده كه آنها اصحاب مهدى (عجل اللَّه تعالى فرجه) ميباشند كه در آخر الزمانند مشارق و مغارب زمين را تحت تصرّف خود در مى آورند و دليل بر اين توجيه حديثى است كه عامّه و خاصّه از رسول اكرم صلى اللَّه عليه و آله و سلّم نقل كرده ‏اند كه

 (لو لم يبق من الدنيا الّا يوم واحد لطوّل اللَّه تعالى ذلك اليوم حتّى يبعث رجلا من اهل بيتى يملأ الارض قسطا و عدلا كما ملئت ظلما و جورا).

يعنى اگر از دنيا باقى نمانده باشد مگر يك روز خداوند آن روز را طولانى ميگرداند تا آنكه برانگيخته شود مردى از اهل بيت من كه زمين را پر از عدل و قسط نمايد پس از آنكه پر از ظلم و جور شده باشد، و اخبار و احاديثى كه دلالت دارنده بر ظهور مهدى (عج) و اينكه او از ذريّه فاطمه سلام اللَّه عليها است از طرف سنّى و شيعه بسيار است.

 

گردآورنده:طیبه فدوی