معنا، مفاهیم، تعاریف

 بارها زیارت اربعین را خوانیده ایم وکمتر به  قمست انتهای زیارت اربعین توجه کرده ایم در حالی که این قسمت حاوی مفاهیم و مضمون های عمیق است .«رجعت »وژه ای است که با تدبر در آن به معانی عمیقی دست پیدا می کنیم که می توانیم آن را در زندگی روزمره خود به کار ببریم و تنها به عنوان یک واژه مخصوص درنظر نگیریم.در ابتدا واژه رجعت را در کلام بزرگان و سپس رجعت در زیارت اربعین مورد بررسی قرار می دهیم.
پیامبر گرامی اسلام(صلی الله علیه و آله) بعد از مهاجرت به مدینه، و حمایت بی دریغ مردم آن شهر از آن حضرت و از مسلمانانی که از مکه مهاجرت می کردند(مهاجرین) – که موجب مفتخر شدن ایشان به لقب "انصار" گردید – یک جامعه اسلامی را پی نهادند و به تدبیر امور آن پرداختند و مسجدالنبی علاوه بر آنکه محل عبادت و تبلیغ رسالات الهی و تعلیم و تربیت مردم بود پناهگاه مهاجرین و محرومان نیز بود و در همانجا به وضع اقتصادی ایشان رسیدگی می شد، و همچنین محل قضاوت و فصل خصومت و تصمیم گیریهای نظامی و اعزام نیرو به جبهه های جنگ و پشتیبانی از جبهه ها و سایر مسائل حکومتی بود.
چكيده در اين بخش به مفهوم امامت به مثابه اصلي بنيادي در فلسفه ي سياسي شيعه پرداخته شده كه به معناي پيشوايي و رهبري امت اسلامي تفسير شده است.امامان (ع)، هر كدام ولي الهي هستند كه ولايت و رهبري آنها باامر الهي مشخص گرديده و توسط پيامبراكرم (ص) معرفي شده و هدف از آن تداوم رسالت پيامبر(ص) در راستاي ايجاد جامعه ي توحيد ي، اقامه ي عدل و قسط، ايجاد اتصال و همدلي بين انسان هاي موحد، و ايجاد جبهه‌اي مستقل و ارائه ي الگوي عملي براي انسان ها و نيز تبيين و تفسير مكتب و جلوگيري از تحريف آن مي باشد. بنابر اين فلسفه ي امامت، نقطه ي عطفي به فلسفه ي رسالت است.
امام به معناى پيشوا ومقتدا است ودر اصطلاح اماميه، پيشواى معصوم ومنصوب از طرف خدا است كه مقام رياست عامه را دارا مى باشد. "امام زمان"، متخذ ازكلمه صاحب الزمان است كه در ادعيه وزيارات آمده است. در زيارتى كه هر روز بعد از نماز صبح، حضرت ولى عصر(ع) به آن زيارت مى شود آمده است: اللهم بلغ مولاى صاحبَ الزمان صلوات الله عليه...
امام در لغت واژه امام که از ماده «اَمّ» می‎باشد در اصل به معنای «قصد کردن» است. این کلمه در کتب لغت به معانی مختفی آمده، از جمله: ۱٫کسی که به او اقتدا می‎شود و در کارها پیشواست. ۲٫پیشوا؛ 3. معلِّم؛ 4. جاده و راه؛ و مانند آن. ظاهراً ریشه همه آنها «قصد کردن همراه با توجّه خاص» است؛ لذا به مادر و اصل و اساس چیزی «اُمّ» گویند؛ چرا که
الف) معناي لغوي: امام، واژه اي عربي و به معناي پيشوا، سرپرست و مقتدا است.(1) راغب اصفهاني درباره اين واژه مي نويسد: «امام کسي است که به او اقتدا مي شود، چه شيء مورد اقتدا انسان باشد که به گفتار و کردارش اقتدا شود يا کتابي باشد يا شيء ديگري، چه اين اقتدا حق و صواب باشد و چه باطل و ناصواب» (2) برخي ديگر از لغت نگاران نيز چنين معنايي را از امام ارائه داده اند.(3)
بخشي از کتاب «امامت در بینش اسلامی» نوشته علی ربانی گلپایگانی امامت و پیشوایی در معنای گسترده آن، یکی از ضرورت های زندگی اجتماعی بشر است. از گزارش های تاریخی و مطالعه جوامع بشری درگذشته و حال به دست می آید که همواره در جوامع گوناگون بشری؛ بدوی و شهری، کوچک و بزرگ، سنتی و مدرن، ساده و پیچیده، فرد یا افرادی بوده اند که با عناو
واژه «امامت» در لغت به معنای رهبری و پیشوایی، و «امام» به معنای مقتدا و پیشواست، خواه انسان باشد، یا چیز دیگر، چنان كه ابن فارس گفته است: «امام، كسی است كه در كارها به او اقتدا می‎شود، و پیامبر ـ صلّی الله علیه و آله ـ امام ائمه، و خلیفه، امام رعیت، و قرآن، امام مسلمان است».[1]
می دانیم که در میان ما شیعیان مسئله امامت اهمیت فوق العاده ای دارد و در میان سایر فرق اسلامی آنقدر برای این مسئله اهمیت قائل نیستند. سر مطلب اینست که مفهوم امامت در نزد شیعه با مفهوم امامت در نزد سایر فرق اسلامی متفاوت است. البته جهات مشترکی در کار هست ولی یک جهات اختصاصی هم در معتقدات شیعه در باب امامت هست که به همین جهت مسئله امامت اهمیت فوق العاده ای پیدا می کند. مثلا ما شیعیان وقتی که می خواهیم اصول دین را بر طبق مذهب شیعه بیان بکنیم می گوئیم اصول دین توحید است و نبوت و عدل و امامت و معاد.
ولایت چیست؟ ولاء، وَلایت، وِلایت، ولیّ، مولی، اولی و امثال اینها همه از ماده ی (ولی)- و،ل،ی- اشتقاق یافته اند. این واژه از پر استعمال ترین واژه- های قرآن کریم است که به صورت های مختلفی به کار رفته است؛می گویند در 124 مورد به صورت اسم و 112 مورد در قالب فعل در قرآن کریم آمده است.