زنان در حکومت قائم آل محمد، علیه‏ السلام، چه می‏ کنند؟ چه کسانی هستند؟ چند نفرند؟ از کجا می ‏آیند و چه مسؤولیتی برعهده دارند؟

 براساس برخی از روایات، حضور و نقش این زنان ازنظر زمان و موقعیت، چهارگونه است:

 

الف. حضور پنجاه زن در بین یاران امام

اولین گروه از زنانی که به محضر امام زمان می‏ شتابند آنهایند که در آن ایّام می‏زیسته ‏اند و همانند دیگر یاران امام، علیه السلام، به هنگام ظهور در حرم امن الهی به‏ خدمت امام، علیه ‏السلام، می‏رسند. در این‏ باره دو روایت وجود دارد:
روایت اول: امّ سلمه ضمن حدیثی درباره علایم ظهور، از پیامبر روایت کرده است که فرمود:
یعوذ عائذ من الحرم فیجتمع الناس إلیه کالطّیر الواردة المتفرقة حتّی یجتمع إلیه ثلاث مأة و أربعة عشر رجلاً فیه نسوة فیظهر علی کلّ جبّار و ابن جبّار...
در آن هنگام پناهنده‏ ای به حرم امن الهی پناه می‏ آورد و مردم همانند کبوترانی که از چهار سمت به یک سو هجوم می‏برند به‏ سوی او جمع می‏شوند تا اینکه در نزد آن حضرت سیصد و چهارده ‏نفر گرد می ‏آیند که برخی از آنان زن می ‏باشند که بر هر جبار و جبار زاده‏ ای پیروز می‏شود.
روایت دوم: جابربن یزید جعفی، ضمن حدیث مفصلی از امام باقر، علیه ‏السلام، در بیان برخی نشانه ‏های ظهور نقل کرده که:
و یجیی‏ء واللّه‏ ثلاث مأة و بضعة عشر رجلاً فیهم خمسون امراة یجتمعون بمکة علی غیر میعاد قزعا کقزع الخریف یتبع بعضهم و هی‏الآیة الّتی قال اللّه‏: «أینما تکونوا یأت بکم اللّه‏ جمیعا إنّ اللّه‏ علی کلّ شی‏ء قدیر...
به ‏خدا سوگند، سیصد و سیزده نفر می‏ آیند که پنجاه نفر از این عده زن هستند که بدون هیچ قرار قبلی در مکه کنار یکدیگر جمع خواهند شد. این است معنای آیه شریفه: «هرجا باشید خداوند همه شما را حاضر می‏کند. زیرا او بر هر کاری توانا است».

 

پنجاه زن از سیصد و سیزده نفر

نکته شگفت در این دو روایت این است که می‏ فرماید: سیصد و سیزده مرد گرد آیند که پنجاه نفر ایشان زن هستند!
دوم آنکه: در روایتی که نام یاران برشمرده شده است نام هیچ زنی وجود ندارد.
در پاسخ این شبهه می‏توان گفت: این چند نفر در زمره همان سیصد و سیزده نفر هستند. زیرا اولاً امام، علیه‏ السلام، می‏ فرماید: «فیهم»؛ یعنی در این عده پنجاه زن می‏ باشد.
دوم: شاید تعبیر مردان بدین سبب باشد که بیشتر این افراد مرد هستند و این کلمه از باب فزونی عدد مردان، چنین ذکر شده است.
سوم: اگر مقصود همراهی خارج از این عده بود امام می‏ فرمود: «معهم»، نه اینکه بفرماید «فیهم»، زیرا این سیصد و سیزده نفر مانند عدد اصحاب بدر برشمرده شده‏ اند و همه یاران و فرماندهان عالی ‏رتبه و ازنظر مقام و قدرت درحد بسیار بالایی هستند که برخی با ابر جابه‏ جا می‏شوند و اینها بدون شک با بقیه مردم آن زمان فرق بسیار دارند. بنابراین اگر بگوییم آنها جزو همان سیصد و سیزده نفر هستند برای آنها رتبه و موقعیت ویژه قائل شده ‏ایم و اگر بگوییم در زمره یاران دیگر حضرت باشند از امتیاز کمتری برخوردارند.

 

ب. زنان آسمانی

دسته دوم چهارصد بانوی برگزیده هستند که خداوند برای حکومت جهانی حضرت ولی‏عصر، علیه‏ السلام، در آسمان ذخیره کرده است و با ظهور آن حضرت به همراه حضرت عیسی، علیه ‏السلام، به زمین می‏ آیند.
ابوهریره از پیامبر، صلّی‏ اللّه‏ علیه و آله، روایت کرده که:
ینزل عیسی بن مریم علی ثمان ماة رجل و أربع مائة امرأة خیار من علی الأرض و أصلح من مضی.
عیسی بن مریم به همراه هشتصد مرد و چهارصد زن از بهترین و شایسته ‏ترین افراد روی زمین فرود خواهد آمد.

آیا این زنان از امتهای پیشین هستند یا امت اسلامی زمان پیامبر، صلّی‏ اللّه‏ علیه ‏وآله، و معصومین، علیهم ‏السلام؛ یا از دورانهای مختلف؟ آنها از چه زمان و به چه علت به آسمان برده شده ‏اند و برای عهده ‏داری منصبی در حکومت حضرت می‏ آیند یا برای مسایل دیگر؟ اینها پرسش‏هایی است که این حدیث از آنها چیزی نمی‏ گوید.

 

ج. رجعت زنان

سومین گروه از یاوران حضرت بقیة‏اللّه‏، علیه ‏السلام، زنانی هستند که خداوند به برکت ظهور امام زمان آنها را زنده خواهد کرد و بار دیگر به دنیا رجعت خواهند نمود. این گروه دو دسته‏ اند: برخی با نام و نشان از زنده شدنشان خبر داده شده و برخی دیگر فقط از آمدنشان سخن به‏ میان آمده است.
در منابع معتبر اسلامی نام سیزده زن یاد می‏شود که به هنگام ظهور قائم آل محمد، صلّی ‏اللّه ‏علیه ‏وآله، زنده خواهند شد و در لشکر امام زمان به مداوای مجروحان جنگی و سرپرستی بیماران خواهند پرداخت.
طبری در دلائل الامامة، از مفضل‏ بن عمر نقل کرده که امام صادق فرمود:
همراه قائم [آل محمد، صلّی‏ اللّه ‏علیه ‏وآله] سیزده زن خواهند بود.گفتم آنها را برای چه کاری می‏خواهد؟ فرمود: به مداوای مجروحان پرداخته، سرپرستی بیماران را به ‏عهده خواهند گرفت. عرض کردم: نام آنها را بفرمایید. فرمود: قنواء دختر رشید هجری، ام ایمن، حبابه والبیه، سمیه [مادر عمار یاسر]، زبیده‏ام خالد احمسیّه، ام سعید حنفیه، صیانه ماشطه، ام خالد جهنّیه.
«صیانه ماشطه» در زمان حضرت موسی می‏زیسته است و مادر عمار یاسر در ابتدای بعثت به شهادت رسید. «حبابه» در زمان علی، علیه ‏السلام، و «قنواء» در زمان امام حسن و امام حسین، علیه ‏السلام، و بقیه در زمان‏های دیگر زندگی می‏کرده‏ اند.
این گروه سیزده نفری رجعت خواهند کرد و خداوند برای قدردانی از آنها، به برکت امام زمان آنها را زنده خواهد کرد.
در این روایت امام صادق، علیه ‏السلام، از آن سیزده زن فقط نام نه نفر را یاد می‏کند. در کتاب خصایص فاطمیّه به ‏نام نسبیه، دختر «کعبه مازینه»، و در کتاب منتخب‏ البصائر به‏نام «وتیره» و «أحبشیه» اشاره شده است.

 

د. بانوان منتظر

چهارمین گروه یاوران امام زمان بانوان پرهیزکاری هستند که پیش از ظهور حضرت بقیة‏اللّه‏، علیه‏ السلام، رحلت کرده ‏اند. به ایشان گفته می‏شود: امام تو ظاهر گشته است، اگر مایلی می‏توانی حضور داشته باشی. آنان نیز به اراده پروردگار زنده خواهند شد.
رجعت زنان مربوط به گروه خاصی نیست و هر بانویی خود را با خواسته ‏ها و شرایط زندگی در حکومت مهدی آل محمد، علیه ‏السلام، تطبیق دهد ممکن است در آینده از رحمت خداوندی بهره‏مند گشته، برای یاری امام زنده شود. یکی از آن شرایط خواندن دعای «عهد» است که در فرد، نوعی آمادگی برای پذیرش حکومت آخرین ذخیره الهی ایجاد می‏کند. به‏ فرموده امام صادق، علیه‏ السلام:
هر که چهل صبح دعای عهد را بخواند از یاوران قائم ما باشد و اگر هم پیش از ظهور آن حضرت از دنیا برود خداوند او را از قبر بیرون آورد تا در خدمت آن حضرت باشد...

 

منبع:

کتاب زنان در حکومت امام زمان(عج)